Je kijkt een scène op Netflix, hoort een woord dat je niet kent, raadt de betekenis in je hoofd en kijkt verder. Morgen is het woord weg. Volgende week kun je niemand vertellen dat je het ooit tegenkwam.
Die kloof — tussen een woord in context zien en het ook echt onthouden — moeten woordkaarten dichten. Het probleem is dat de traditionele manier om ze te maken (video pauzeren, Anki openen, woord intypen, zin opzoeken, plakken, screenshot toevoegen) zó verstorend is dat bijna niemand het volhoudt. Dit is een gids voor een andere aanpak: een deck bouwen rechtstreeks uit video's die je toch al kijkt, en de rest van het werk laten doen door spaced repetition.
Het scheduling-algoritme: FSRS
FSRS — Free Spaced Repetition Scheduler — is een modern algoritme dat bepaalt wanneer je een kaart weer te zien krijgt. Spaced repetition zelf is niet nieuw. Het inzicht, vastgelegd door Hermann Ebbinghaus in de jaren 1880, is eenvoudig: een feit blijft het beste hangen als je het herhaalt vlak voordat je het zou vergeten. Te vroeg — een verspilde herhaling. Te laat — opnieuw vanaf nul leren.
Het klassieke algoritme is SuperMemo's SM-2 (de historische standaard in Anki): past op het volgende interval een vaste vermenigvuldiger toe op basis van je eigen rating ("again", "hard", "good", "easy"). FSRS doet iets anders: bouwt een model van jouw vergeetcurve op basis van je echte herhalingsgeschiedenis en past de intervallen daarop aan. In de praktijk levert dat ongeveer 30% minder herhalingen op voor dezelfde retentie — wat veel uitmaakt als je een deck van 1.000+ woorden hebt en 20 minuten per dag.
In Linglass staat FSRS standaard aan — niets te configureren. Anki ondersteunt FSRS ook (vanaf versie 23.10, oktober 2023), maar je moet het zelf aanzetten in de deck-opties en een optimizer over je geschiedenis draaien. Niet moeilijk, maar je moet weten dat de optie bestaat.
Het probleem met handmatige invoer
De reden dat de meeste mensen die proberen een kaart-gewoonte op te bouwen falen, is geen motivatie — het is frictie. Bekijk het traditionele flow:
- Hoor een onbekend woord in een Netflix-scène.
- Pauzeer de video.
- Schakel naar een woordenboek-tab. Typ het woord. Lees de vertaling.
- Open Anki. Maak een nieuwe kaart. Typ de voorkant. Typ de achterkant.
- Terug naar Netflix. Maak een screenshot. Bijsnijden. Opslaan. Slepen naar Anki.
- Zoek de zin op waarin het woord stond. Kopiëren. Plakken. Tag de kaart.
- Terug naar de video. Probeer te onthouden wat er gebeurde.
Dat zijn minstens zeven contextwisselingen voor één woord. Vermenigvuldig met 10 woorden per aflevering, en een serie van 45 minuten kost 90 minuten "verwerking". Bijna iedereen geeft op na een week.
Het echte leren moest tijdens het kijken gebeuren, maar in plaats daarvan ging bijna alle energie naar de boekhouding. Daarom doet het gereedschap meer ter zake dan het algoritme.
Waar Anki past en waar het breekt
Eerlijk: Anki is een uitstekend gereedschap, en als je bereid bent de tijd te investeren in setup en handmatige invoer, werkt het. De kracht is universele flexibiliteit — een deck over wat dan ook. Maar voor onze specifieke klus (kaarten rechtstreeks uit ondertitels met volledige context) wint een tool die voor video is gemaakt.
| Anki | Linglass | |
|---|---|---|
| Vastleggen vanuit ondertitels | Nee — je kopieert handmatig | Klik op het woord + "Opslaan" in popup |
| Context (zin + frame + audio) | Alleen als je het zelf toevoegt | Wordt automatisch opgehaald |
| Spacing-algoritme | SM-2 standaard; FSRS optioneel (handmatige setup) | FSRS, standaard aan |
| Prijs | Gratis | Gratis plan / $4,19 premium |
Van video naar woordkaart in twee klikken
Een betere flow ziet er zo uit: je kijkt, je ziet een onbekend woord, je klikt erop — er opent een vertaalpopup — je drukt op "Opslaan". Dat is de hele interactie. De video blijft draaien, geen tabs wisselen.
In die twee taps doet de extensie de boekhouding voor je:
- Leest de omringende zin uit het ondertitelspoor en bewaart die als context van de kaart.
- Vangt de audio van die zin in de originele taal op, zodat je 'm tijdens de review opnieuw kunt horen.
- Maakt een screenshot van het frame, zodat de visuele context er ook is — gezicht, scène, actie.
- Genereert een contextuele vertaling met AI die de hele zin meeneemt, zodat "run" in I went for a run niet hetzelfde vertaald wordt als in the company runs three offices.
- Plant de kaart met FSRS zodat hij op het juiste interval terugkomt op basis van je vorige reviews.
Probeer dit nu op een YouTube-video →
Morgenvroeg staat de kaart op je telefoon of laptop in de reviewrij te wachten, met alle context bewaard. Als je ooit tijdens het kijken hebt gedacht "kon ik dit moment maar opslaan" — dit is dat.
Zo werkt de Linglass-flow op zowel YouTube als op Netflix met dubbele ondertitels. Ben je nieuw in talen leren via video, dan beschrijft de begeleidende gids Leer Engels van YouTube hoe je om te beginnen de juiste video's kiest.
Waarom spreiding werkt (de wetenschap, kort)
Hermann Ebbinghaus' vergeetcurve, die psychologieboeken zo graag afdrukken, laat zien dat ongeveer 90% van nieuwe informatie binnen een week verdwijnt als je het nooit herhaalt. Het spacing-effect — ontdekt in diezelfde experimenten — is de tegenzet: herhaal in groeiende intervallen (een dag, drie dagen, een week, drie weken, twee maanden) — en de retentie blijft onbeperkt rond de 90%.
Eén video kijken en een woord één keer horen is blootstelling, geen geheugen. Hetzelfde woord in drie video's binnen twee weken zien zit dichter bij geheugen, maar het is toevallig en traag. Spaced repetition perst dat in een bewust schema: het algoritme zorgt dat elk woord precies terugkomt op het moment dat je brein het bijna vergat — en dat is wanneer herleren per minuut het meest oplevert.
Praktische setup (5 minuten)
- Installeer de extensie uit de Chrome Web Store. Werkt ook in Edge, Brave, Opera en Yandex Browser.
- Open de popup. Kies je leertaal (die in de video) en je moedertaal (waarin je vertalingen wilt).
- Open een willekeurige YouTube-video of Netflix-serie. Ondertitels in je leertaal verschijnen automatisch; als je dubbele ondertitels aan hebt, verschijnt je moedertaalregel daaronder.
- Klik op de eerste 5–10 onbekende woorden die je tegenkomt. Elke klik opent de vertaalpopup; druk op "Opslaan" en de kaart landt in je deck.
- Open learn.linglass.app/study als je klaar bent met kijken. Je eerste reviewsessie duurt meestal 3–5 minuten.
Veelgemaakte fouten
Te veel woorden tegelijk opslaan. Sla je 50 woorden op uit één aflevering, dan krijg je morgen een rij van 50 kaarten bovenop je reguliere reviews. Vijf tot tien per video is het houdbare tempo. Sla de woorden over waar je voor 80% zeker van bent — die hebben geen kaart nodig.
Reviewdagen overslaan. FSRS leunt erop dat je reviews doet wanneer ze openstaan. Sla drie dagen over en het algoritme moet z'n intervalschattingen opnieuw opbouwen; sla een week over en je komt terug bij een lange, ontmoedigende rij. Vijf minuten per dag wint van een uur op zondag.
SRS gebruiken voor woorden die je al goed kent. Als een woord 15 keer voorkwam in een seizoen, ken je het al. In een kaart stoppen verspilt alleen reviewtijd. SRS schittert bij woorden die je een of twee keer zag en moet vasthouden — dat is het gat waarvoor het is gebouwd.
Het als je enige leeractiviteit zien. SRS is voor woordretentie — niet voor grammatica, niet voor spreken, niet voor luisteren. Het is één gereedschap in de stack.
Wat deze aanpak niet doet
Woordkaarten uit video's leren je geen grammatica. Ze geven je geen spreekpraktijk. Ze repareren geen zwak gehoor voor de taal. Ze doen één ding goed: ze pakken de woorden die je al in echte content tegenkwam en zorgen dat je ze niet kwijtraakt.
De volledige stack om een taal te leren uit video's ziet er zo uit: kijken met dubbele ondertitels (input) + onbekende woorden opslaan (vastleggen) + ze met FSRS herhalen (retentie) + outputoefening met een docent of partner (actief ophalen). Dit artikel dekt de twee middelste stukken. De andere twee zijn aan jou.
Veelgestelde vragen
Hoe maak ik woordkaarten uit video's?
Installeer een browser-extensie die woorden vastlegt terwijl je kijkt. Klik op YouTube of Netflix op een woord in de ondertitels om een vertaalpopup te openen, druk op "Opslaan" en je voegt het toe aan je deck — de kaart komt al ingevuld met de zin waar het woord in stond, een screenshot van het frame en de originele audio. Niets typen: de bronvideo levert de context, jij beslist alleen welke woorden de moeite waard zijn om te onthouden.
Wat is het verschil tussen FSRS en SM-2 (en heeft Anki FSRS)?
FSRS (Free Spaced Repetition Scheduler) past reviewintervallen aan op je werkelijke geheugenpatroon, terwijl SM-2 een vaste vermenigvuldiger toepast op basis van je zelfbeoordeling per antwoord. FSRS geeft je dezelfde retentie met ongeveer 30% minder reviews. Anki ondersteunt FSRS sinds versie 23.10 (oktober 2023), maar je moet het zelf aanzetten in de deck-opties — SM-2 is nog steeds de standaard. In Linglass staat FSRS standaard aan; niets te configureren.
Kan ik woorden van YouTube en Netflix automatisch opslaan?
Ja, maar "automatisch" moet je uitpakken. De extensie kiest geen woorden voor je — dan zou je deck vollopen met woorden die je al kent. Wat ze wel doet is opslaan terugbrengen tot een klik op een woord en één tik op "Opslaan" in de vertaalpopup. De zin, screenshot, audioclip en vertaling worden door de extensie ingevuld; de keuze welk woord je opslaat blijft bij jou.
Moet ik de vertalingen zelf typen?
Nee. Als je op een woord in de ondertitels klikt, toont de extensie een contextuele vertaling in je moedertaal via AI die de omringende zin meeneemt — dus "run" in "I went for a run" wordt anders vertaald dan in "the company runs three offices". Je kunt de vertaling aanpassen als hij ernaast zit, maar in 90% van de gevallen is de standaard wat op de kaart belandt.
Hoeveel woorden per dag moet ik opslaan met spaced repetition?
Vijf tot tien nieuwe woorden per dag is voor de meeste leerders een houdbaar tempo. Eronder gaat het traag; boven de 15–20 groeit de dagelijkse reviewrij sneller dan je hem kunt afwerken en begint het systeem als een klus te voelen. Beter weinig opslaan uit video's die je echt leuk vond dan veel uit content die je op de automatische piloot keek — context is wat woorden laat plakken.
Korte samenvatting
- Handmatige kaart-invoer breekt het kijkproces en bijna iedereen stopt binnen twee weken. Fix eerst de frictie.
- Klik op het woord + één tik op "Opslaan" moet genoeg zijn om zin, audio, screenshot en vertaling vast te leggen.
- FSRS geeft je dezelfde retentie als SM-2 met ongeveer 30% minder reviews — betekenisvol bij 1.000+ kaarten. Anki ondersteunt het als optie; Linglass heeft het standaard aan.
- Vijf tot tien nieuwe woorden per video. Sla de woorden over die je al half kent.
- Vijf minuten reviews per dag winnen van een uur op zondag.
De gewoonte die je probeert te bouwen is: de video doet het werk van context produceren, het algoritme doet het werk van de planning produceren. Jouw taak is gewoon door te kijken naar wat je echt wilt kijken.
